• Obrzęk limfatyczny kończyn po mastektomii i histerektomii

    Obrzęk limfatyczny kończyn po mastektomii i histerektomii

    • Dodano: 03 MAR 16

    NOWE METODY WCZESNEJ DIAGNOSTYKI I ZAPOBIEGANIA ROZWOJOWI OBRZĘKU LIMFATYCZNEGO KOŃCZYN PO MASTEKTOMII I HISTEREKTOMII 

    Liczba chorych z obrzękiem limfatycznym kończyn po mastektomiach i histerektomiach wzrasta eksponencjalnie (w lawinowym tempie). Obserwuje się także, iż zgłaszają się chorzy w coraz bardziej zaawansowanych stadiach choroby. Dotyczy to zwłaszcza osób mieszkających w mniej zurbanizowanych regionach kraju. Wysoki odsetek powikłań
    w postaci obrzęku limfatycznego dotyczy nie tylko operacji tzw. radykalnych. Obserwuje się bowiem sporą liczbę obrzęków rozwijających się w dłuższym okresie także po zabiegach oszczędzających (lumpektomia, usunięcie węzła wartowniczego), jak również
    w przypadkach leczonych jedynie z wykorzystaniem radioterapii miejscowej. W tych ostatnich grupach jedyna różnica polega właściwie na tym, że obrzęk wraz ze wszystkimi jego następstwami, a w szczególności nawracającymi zapaleniami tkanek (dermato-lymfangio-adenitis) i włóknieniem, pojawia się później niż po operacjach radykalnych.

    Wszystkie typy leczenia z konieczności prowadzą do uszkodzenia układu naczyń limfatycznych kończyny po stronie operowanej oraz okolicy sutka czy narządów miednicy małej.

    Dla lepszego zrozumienia i większego uświadomienia problematyki obrzęku limfatycznego pojawiającego się m.in. w następstwie leczenia choroby nowotworowej, tworzone są obecnie (m.in. z inspiracji i inicjatywy prof. Waldemara L. Olszewskiego) w USA i Wielkiej Brytanii, a także krajach europejskich w tym również w Polsce, nowe placówki zajmujące się wczesnym rozpoznawaniem następstw leczenia przeciw-nowotworowego.

    Wczesne ale już utrwalone zmiany w układzie limfatycznym, uwidocznić można już po 3-6 miesiącach od zakończenia leczenia antynowotworowego, czyli po ustąpieniu fazy zapalnej i rozpoczęciu procesu bliznowacenia rejonów poddawanych wcześniej operacji chirurgicznej oraz następowej lub profilaktycznej radioterapii (teleradioterapii lub brachyterapii).

    Celem wczesnego rozpoznania możliwości rozwoju obrzęku limfatycznego, zanim jeszcze rozwinie się jego kliniczny obraz, stosować można kilka nowoczesnych metod diagnostycznych.
    Do tych metod zaliczamy obecnie limfoscyntygrafię połączoną z tomografią komputerową, limfografię fluorescencyjną, rezonans magnetyczny oraz testy fizykalne takie jak: pomiar wielkości/objętości wyciskania płynu obrzękowego i pomiar elastyczności tkanek.

    Limfografia izotopowa (czyli limfoscyntygrafia) z tomografią komputerową,  pozwala na wykazanie poziomu niedrożności naczyń limfatycznych w całym przekroju kończyny.

    Rezonans magnetyczny pozwala na zobrazowanie miejsc gromadzenia się płynu obrzękowego-limfy w tkankach w miejscu przeszkody w odpływie.

    Limfografia fluorescencyjna (near-infra-red fluorescence lymphography). Ten rodzaj badania diagnostycznego w szczegółowy sposób obrazuje przepływ limfy w naczyniach kończyny (np. ręki i przedramienia) łącznie z rytmiczną kurczliwością naczyń limfatycznych, jak również unaocznia krążenie oboczne, a nade wszystko sieć naczyń w okolicy operowanej i poddanej naświetlaniu w trakcie radioterapii. W kończynie dolnej  badanie limfografii fluorescencyjnej pozwala np. na zobrazowanie rozszerzenia naczyń limfatycznych w pachwinach, czyli w obszarze trudnym dotąd do dokładnego zdiagnozowania obrazowego. Limfografia flluorescencyjna jest nowoczesną, szybką, mało uciążliwą dla chorego, skuteczną i dokładną metodą diagnostyczną, pozwalającą na wczesne wykrycie dysfunkcji czy uszkodzeń naczyń limfatycznych oraz precyzyjne zlokalizowanie miejsc zastoju płynu tkankowego.

    Fotografia pokazująca sieć naczyń limfatycznych w obrzęku limfatycznym podczas badania za pomocą limfografii fluorescencyjnej

    Fotografia pokazująca sieć naczyń limfatycznych w obrzęku limfatycznym podczas badania za pomocą limfografii fluorescencyjnej

    Fotografia pokazująca sieć normalnych naczyń limfatycznych (kończyna bez obrzęku) podczas badania za pomocą limfografii fluorescencyjnej

    Fotografia pokazująca sieć normalnych naczyń limfatycznych (kończyna bez obrzęku) podczas badania za pomocą limfografii fluorescencyjnej

    Pomiar pletyzmograficzny czyli pomiar odpływu płynu obrzękowego-limfy z kończyny na różnych jej poziomach, jest bardzo czułą metodą wskazującą na obecność wolnego płynu w tkankach. Czułość tej metody jest niezależna np. od zawartości/ilości rozrastającej się tkanki tłuszczowej w tkankach miękkich kończyny.

    Tonometria tkanek pozwala na ilościową ocenę uwodnienia tkanki w zależności  od stopnia i miejsca zastoju limfy.

    Obecnie zaleca się by opisane wyżej metody diagnostyczne, a w szczególności zaś  limfografia fluorescencyjna pokazująca przepływ limfy i nawet najdrobniejsze miejsca gromadzenia płynu w bliskości obszarów poddawanych leczeniu (uprzednio bądź obecnie), powinny być stosowane już od 3-ego miesiąca po leczeniu operacyjnym/radioterapii.

    Wczesne rozpoznanie latentnego (niewidocznego klinicznie) obrzęku, pozwala na natychmiastowe zastosowanie profesjonalnej, indywidualnie dostosowanej kompresji (terapii z wykorzystaniem ucisku) i działań profilaktycznych anty-zapalnych (zapobieganie dermato-lymfangio-adenitis). Ponad to, w przypadku kończyn dolnych po histerektomii i limfadenektomii biodrowej, za pomocą limfografii fluorescencyjnej można rozpoznać latentny obrzęk w drugiej kończynie, podczas gdy w poczatkowej fazie pojawia się on najpierw po stronie operowanej, co powoduje, iż bardzo często nie zwraca się uwagi  na przeciwległą kończynę.

    Rysunek przedstawiający mechanizm powstawania obrzęku (obrzęk latentny ). Po lewej : przekrój poprzeczny kończyny bez obrzęku Po prawej: przekrój poprzeczny kończyny z obrzękiem latentnym – obrzęk jeszcze nie widoczny klinicznie natomiast gromadzący się już w strukturach tkanek miękkich kończyny (zaciemnione pola)

    Rysunek przedstawiający mechanizm powstawania obrzęku (obrzęk latentny ).
    Po lewej : przekrój poprzeczny kończyny bez obrzęku
    Po prawej: przekrój poprzeczny kończyny z obrzękiem latentnym – obrzęk jeszcze nie widoczny klinicznie natomiast gromadzący się już w strukturach tkanek miękkich kończyny (zaciemnione pola)

    Opisane wyżej metody stosowane są przez zespół prof. Waldemara L. Olszewskiego w Centrum Kompresjoterapii w Warszawie (www.centrumkompresjoterapii.pl) oraz  Centralnym Szpitalu Klinicznym MSW w Warszawie.

Tagi: , , ,

x
Potrzebujesz więcej
informacji?
Oddzwonię do Ciebie!


* Twój numer telefonu nie będzie wykorzystany w celach marketingowych
lub przekazany dalej. Wyłącznie oddzwaniamy na podany numer telefonu.
Zostaw numer
oddzwonimy!
Rejestracja
Wyślij zapytanie
na interesujący Cię temat...

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez Centrum Kompresjoterapii, ul. Bitwy Warszawskiej 1920 r. nr 18 02-366 Warszawa w celach marketingowych oraz dla prawidłowej realizacji usługi "umów wizytę".